Zo tm vr voor 21:30 besteld, morgen in huis
Haalbaarheidsonderzoek
Eefje Yih, MSc oncologiefysiotherapeut en oedeemfysiotherapeut heeft voor haar masteropleiding tot oncologiefysiotherapeut een haalbaarheidsonderzoek gedaan met als titel:
“Kinesiotaping van de voetzolen bij patiënten met CIPN: de ontwikkeling van een tape-protocol”.
Op deze pagina delen wij graag haar positieve bevindingen. Hopelijk gaan, door het delen van haar tape-protocol, meer fysiotherapeuten deze tapetoepassing gebruiken bij eigen patiënten met CIPN-klachten van de onderste extremiteit. Mede omdat er tot op heden geen consensus is over preventie of behandeling van CIPN.
Tevens delen wij een patiënten ervaring van Denise Janssen, ex-fysiotherapeut met neuropathie klachten. Zij ontdekte per toeval dat door de tape haar klachten verminderen.
Wat is neuropathie door chemotherapie (CIPN) en wat zijn de klachten?
Chemotherapie is vaak een onderdeel van de medisch oncologische behandeling van patiënten met kanker. Door chemotherapie is het mogelijk dat zenuwuiteinden beschadigen. Dit kan leiden tot symptomen als een doof gevoel, tintelingen, prikkelingen of pijn in handen en/of voeten (sensorische perifere neuropathie). Ook motorische symptomen als kramp en verlies van spierkracht komen voor. Indirect kan dit weer leiden tot problemen met balans en lopen. Klachten kunnen al vroeg in het behandeltraject ontstaan, maar ook pas na enkele maanden. Soms verdwijnt de neuropathie na afloop van de chemotherapie, echter kunnen klachten ook verergeren, of van van blijvende aard zijn.
Meer informatie over neuropathie bij chemotherapie vind je op:
https://www.kanker.nl/gevolgen-van-kanker/neuropathie/wat-is/neuropathie-bij-kanker
Tape-protocol voetzolen bij chemotherapie-geïnduceerde perifere neuropathie (CIPN)
Doel
Fysiotherapeuten ondersteunen in gestandaardiseerde zorg voor patiënten met chemotherapie-geïnduceerde perifere neuropathie (CIPN)1. Dit tape-protocol is met zorg samengesteld op basis van de meest recente wetenschappelijke evidentie en werkgroep expertise.
Indicatie
CIPN-klachten onderste extremiteit.
Contra-indicaties2
- Huidbeschadiging onder de voetzool.
- Trombose.
- Ernstige trauma’s in het te behandelen gebied.
- Koorts.
Benodigdheden
- CureTape® Sports: 2 stroken I-tape, 5cm breed.
- Schaar.
Uitgangshouding patiënt: ruglig, voeten over de behandelbank.
Taperichting: van calcaneus naar distale uiteinde metatarsalia.
Uitvoering:
- Meet de tape af met de voetzool op rek gebracht vanaf de calcaneus tot het distale uiteinde van de metatarsalia. De 2 stroken hebben een verschillende lengte.
- Breng de basis van de eerste tape op de laterale onderzijde van de calcaneus aan.
- Breng de voetzool op rek door actieve of passieve dorsaalflexie van de voet en extensie van de tenen.
- Leg de eerste tape langs de laterale voetrand naar het distale uiteinde van de metatarsalia, zonder extra rek op de tape, maar met behoud van voorspanning.
- Breng de basis van de tweede tape op de mediale onderzijde van de calcaneus aan.
- Breng de voetzool weer op rek.
- Leg de tweede tape langs de mediale voetrand naar het distale uiteinde van de metatarsalia, zonder extra rek op de tape, maar met behoud van voorspanning. Met deze 2 tapes wordt de hele voetzool bedekt.
- Als de tape is aangelegd, licht warm wrijven voor optimale hechting.2
Herhaal deze procedure voor de andere voet.
Duur: De tape wordt 4 weken gedragen en om de 3 tot 4 dagen door de fysiotherapeut vervangen.
(Mogelijke) complicaties
- Jeuk.
- Huidirritatie of blaren als de tape onzorgvuldig verwijderd wordt of verkeerd is aangelegd.2
Aandachtspunten
- De huid moet schoon, droog en vetvrij zijn.2
- Basis en ankers van de tape worden zonder rek aangebracht en rond geknipt.2
- Vermijdt plooien in de tape of in de huid onder de tape.2
- Als de patiënt contact opneemt omdat de tape losgelaten heeft, breng dan zo spoedig mogelijk de tape opnieuw aan.
- Hervat bij tussentijdse onderbreking (b.v. door ziekte/vakantie) het tapen zo spoedig mogelijk tot een totale duur van 4 weken.
Instructie aan patiënten met CIPN
- Patiënten dienen de tape te verwijderen 24 uur voorafgaand aan de nieuwe tape.
- De tape moet voorzichtig verwijderd worden, bij voorkeur met een afrollende beweging. De tape kan ook eerst ingesmeerd worden met massageolie, babyolie of sterillium en is daarna makkelijker te verwijderen.
- Bij jeuk of irritatie die langer dan 30 minuten duurt, moet de tape verwijderd worden.
- Als de tape tussentijds loslaat, dient de patiënt contact op te nemen met de behandelend fysiotherapeut om de tape zo spoedig mogelijk opnieuw aan te brengen.
1 CIPN: Perifere neuropathie veroorzaakt door chemotherapie. Dit geeft symptomen als tintelingen, doofheid, krampen, pijn maar ook balans- of loopstoornissen en een verhoogd valrisico.
2 Sijmonsma J. Medical Taping Concept Manual. 1st ed. Fysionair; 2016.
Resultaten van het haalbaarheidsonderzoek.
Kinesiotaping van de voetzolen bij patiënten met CIPN: de ontwikkeling van een tape-protocol
Inleiding
Chemotherapie-geïnduceerde perifere neuropathie (CIPN) is een veel voorkomende, soms onomkeerbare bijwerking van bepaalde chemotherapieën.1 Er is momenteel geen consensus over preventie of behandeling van CIPN.2,3
Onderzoeksvraag:
“Wat is de haalbaarheid van een gestandaardiseerd en wetenschappelijk onderbouwd tape-protocol van de voetzolen uitgevoerd door fysiotherapeuten bij patiënten met CIPN-klachten van de onderste extremiteit?”
Methode
Middels literatuurstudie, werkgroep-expertise en patiëntconsultatie zijn een tape-protocol en video-instructie ontwikkeld. Het tape-protocol is met fysiotherapeuten en patiënten met CIPN getoetst op haalbaarheid, compliance en veiligheid. Met de EORTC QLQ-CIPN20 en de FAB Scale is onderzocht of er een verschil in CIPN-symptomen en balans is na 4 weken tapen.
Resultaten
Het tape-protocol is toegepast door 13 fysiotherapeuten bij 18 patiënten met CIPN en voldoet aan criteria voor haalbaarheid, compliance en veiligheid, op één criterium na. Ervaringen van deelnemers en fysiotherapeuten zijn positief.
Er is een significante afname aantoonbaar in de totaalscore (p<0.01), sensorische- (p<0.01) en motorische domeinscore (p=0.01) van de EORTC QLQ-CIPN20. Een klinisch relevant verschil is aanwezig in het sensorisch- en motorisch domein voor respectievelijk 10 en 7 deelnemers. Ook is een significante- en klinisch relevante verbetering waarneembaar in de FAB Scale score (p<0.01).
| Meetinstrument | T0 | T1 | p-waarde | Z-score |
|---|---|---|---|---|
| EORTC QLQ-CIPN20 totaalscore | 31.27 (13.63)¹ | 18.42 (4-72)² | 0.006* | -2.77 |
| EORTC QLQ-CIPN20 sensorische domeinscore | 38.07 (14.36)¹ | 24.07 (4-85)² | 0.006* | -2.75 |
| EORTC QLQ-CIPN20 motorische domeinscore | 28.01 (15.90)¹ | 8.33 (4-63)² | 0.01* | -2.51 |
| EORTC QLQ-CIPN20 autonome domeinscore | 0.00 (0-83)² | 0.00 (0-50)² | 0.57 | -0.57 |
| EORTC QLQ-CIPN20 FAB Scale | 30.33 (5.95)¹ | 33.72 (4.43)¹ | 0.002* |
Het tape-protocol van de voetzolen lijkt haalbaar en veilig voor patiënten met CIPN zonder huidproblemen. Er zijn aanwijzingen dat de interventie CIPN-symptomen en balans positief zou kunnen beïnvloeden.Aanbevelingen
Eerstelijnsfysiotherapeuten met ervaring en/of scholing in kinesiotaping kunnen het tape-protocol overwegen bij eigen patiënten met CIPN-klachten. Het wordt aanbevolen om patiënten te screenen op huidproblemen zoals huiddefecten, een gevoelige huid of tape-allergie. Ook wordt aanbevolen om de interventie te evalueren met klinimetrie zoals gebruikt in dit onderzoek en aanbevolen in de CIPN factsheet.4Klinische relevantie
Voor sommige patiënten betekent het tape-protocol mogelijk een afname van CIPN-symptomen en verbetering van balans. Beperkingen in ADL nemen wellicht af, wat kan bijdragen aan een betere kwaliteit van leven.
Het tape-protocol biedt fysiotherapeuten een concreet en onderbouwd handvat voor een haalbare en veilige behandeling van patiënten met CIPN.
Referenties
1. Peters-Beijers T. Chemotherapy-induced peripheral neuropathy: An underestimated side effect with major impact on quality of life [dissertation]. 2016.
2. Kerckhove N, Collin A, Condé S, Chaleteix C, Pezet D, Balayssac D. Long-term effects, pathophysiological mechanisms, and risk factors of chemotherapy-induced peripheral neuropathies: A comprehensive literature review. Front Pharmacol. 32017;8(FEB):1-17. doi:10.3389/fphar.2017.00086
3. Seretny M, Currie GL, Sena ES, et al. Incidence, prevalence, and predictors of chemotherapy-induced peripheral neuropathy: A systematic review and meta-analysis. Pain. 2014;155(12):2461-2470. doi:10.1016/j.pain.2014.09.020
4. Wampler M. Chemotherapy-induced Peripheral Neuropathy Fact Sheet. Oncol Sect APTA. 2016:1-12. https://oncologypt.org/wp-content/uploads/2017/12/CIPN-Factsheet.pdf. Accessed April 11, 2020
Vanwege een teenblessure aan mijn rechtervoet moet ik ( ex-fysiotherapeute) gaan tapen. Het toeval wil dat de plek waar ik moet tapen ook het gebied is waar ik al sinds 10 jaar last heb van een neuropathie t.g.v. chemotherapie i.v.m. borstkanker.
Op een gegeven moment, gaandeweg het genezingsproces, ga ik op zoek naar waterproof tape omdat ik met zwemmen toch last had van de teenblessure. Vanaf dat moment ga ik werken met CureTape.
Ik gebruik 2 a 3 strookjes (bijna circulair toegepast), ter hoogte van de MTP-gewrichten. Mijn neuropathie bevindt zich aan de onderkant van de voeten, ongeveer over een strook van 3 cm breed, ook ter hoogte van de MTP-gewrichten. Er is nooit sprake geweest van motorische uitval of pijnklachten, maar wel van prikkelingen, doofheid, stijf gevoel, koude gevoel. Heel vervelend, maar ik kon “eroverheen leven”, zoals ik het zelf altijd verwoord.Tot mijn grote verbazing bemerk ik al heel snel dat de neuropathische klachten veel minder aanwezig zijn als ik tape om heb en dat het wel lijkt alsof ik een nieuwe zachte huid gekregen heb.
Zelfs als ik een sensibiliteitstest doe met scherpe prikkels, lijkt het wel of ik door de tape heen, alles beter waarneem. Ik kan het bijna niet geloven! Na 10 jaar weet ik toch echt wel wat ik normaliter voel, spreek ik mezelf toe.
Ondertussen ben ik enkele weken verder en behoeft de oorspronkelijke teenblessure bijna nooit meer ondersteuning. Maar ik blijf nu beide voeten tapen met CureTape om de neuropathie te verminderen.Het werkt voor mij heel praktisch als volgt:
- Ik kan met 1 of 2 strookjes tape toe (zie foto).
- Ik kan ze gerust circulair toepassen op de voorvoet; het knelt niet af.
- Het is goed waterproof; het kan gerust tot 3/4 dagen zitten en de huid irriteert niet.
- Voor alle zekerheid laat ik af en toe 2 dagen de huid bloot. Misschien is dat toch beter voor de huid, maar dat weet ik niet zeker.Ik blijf duidelijk de klachtenvermindering ervaren en ook het omgekeerde: als ik niet tape, zijn de klachten zoals doofheid etc binnen enkele uren weer duidelijker aanwezig.
Kortom, voor mij is er een klein wondertje geschied!Omdat mogelijk meer mensen met deze vervelende neuropathische klachten, baat zouden kunnen hebben, wil ik mijn verhaal graag delen. Ook ga ik het delen met mijn behandelteam van destijds en met de borstkankervereniging Nederland. De oncologiefysiotherapeute van het onderzoek op deze pagina, heb ik eveneens ingelicht.
Profiteer nu van deze kennismakingsaanbieding!
- Afmetingen per rol: 5cm x 2,5m
- Normale prijs: € 17,85 (inclusief BTW)
- Introductie-aanbieding: € 14,95 (inclusief BTW)
Een zeer aantrekkelijke manier om kennis te maken met de meest gebruikte kinesiologie tape van Europa.
FysioTape heeft de afgelopen 25 jaar al meer dan 20.000 therapeuten opgeleid tot Medical Taping-specialist. Deze specialisten weten wanneer tapen een toegevoegde waarde kan zijn binnen het behandeltraject van deze blessure. In de FysioZoeker staan praktijken vermeld waarvan bekend is dat zij behandelen met CureTape en zijn opgeleid tot Medical Taping Specialist.
Let op: deze FysioZoeker wordt op dit moment dagelijks aangevuld met praktijken. Mocht je geen praktijk in jouw buurt vinden, neem dan contact met ons op.
Leuk dat je onze site bezoekt. Wij, FysioTape, zijn al meer dan 25 jaar specialist op het gebied van tapen, met ons eigen merk CureTape. CureTape is het meest gebruikte merk kinesiotape door professionals voor het behandelen van diverse klachten en blessures. Onze tape wordt geproduceerd in een ISO-gecertificeerde fabriek in Zuid-Korea. Wil je meer weten over het bedrijf achter deze producten, bekijk dan deze pagina.
Let op: wij wijzen erop dat de aangegeven tape toepassingen en informatie op onze website, over de mogelijkheden binnen het Medical Taping Concept, nog niet wetenschappelijk bewezen zijn. De uitspraken en genoemde voorbeelden zijn gebaseerd op langdurige ervaringen van patiënten en geschoolde therapeuten. Let op: bij het (gedeeltelijk) overnemen van het artikel is bronvermelding verplicht.
FAQ neuropathie
Neuropathie is een aandoening waarbij de zenuwuiteinden beschadigen en dat kan leiden tot symptomen als een doof gevoel, tintelingen, prikkelingen of pijn in handen en/of voeten.
Neuropathie kan verschillende oorzaken hebben zoals diabetes maar ook chemotherapie kan een oorzaak zijn.
Eefje Yih, MSc oncologiefysiotherapeut en oedeemfysiotherapeut heeft voor haar masteropleiding tot oncologiefysiotherapeut een haalbaarheidsonderzoek gedaan met als titel:
Neuropathie kan leiden tot symptomen zoals een doof gevoel, tintelingen, prikkelingen of pijn in handen en/of voeten. Ook motorische symptomen als kramp en verlies van spierkracht komen voor. Dit kan indirect weer leiden tot problemen met balans en lopen.